Tin tức

Ý nghĩa của chữ Tâm trong phật giáo

Admin Tin tức 21/03/2022

Trong Phật giáo có một câu châm ngôn rất nổi tiếng được nhiều người biết đến : “Nếu mỗi người làm chủ được tâm mình thì người đó sẽ làm chủ được thế giới, mà thế giới lại bị dẫn dắt bởi tâm thức mỗi người.

Tâm trong Phật giáo không hề đơn giản mà nó là cả một phạm trù rộng lớn. Mở đầu trong kinh Phật luôn có câu “Tâm dẫn đầu các pháp, tâm là chủ và tâm tạo ra tất cả” . Trong nhà Phật tâm được phân biệt qua các loại sau:

Nhục đoàn tâm :là trái tim thịt thuộc về hệ thống tuần hoàn trong cơ thể con người.

Tinh yếu tâm: là những chỗ kín, mật, ám chỉ những cái tinh hoa cốt lõi của mọi việc. Trong phật pháp luôn lấy Tâm làm gốc, lấy thân và khẩu làm ngọn. Từ đó cần phải tu tâm, dưỡng tính tất cả các mặt để được hoàn thiện.

Kiên thực tâm: được hiểu là cái tâm hư vọng , là chân tâm. Ngụ ý chỉ những cái tuyệt đối, những cái là mầm mống giác ngộ vốn sẵn có trong mỗi con người. Trong kinh phật thì căn bản của sinh tử luân hồi chính là vọng tâm. Căn bản của bồ đề niết bàn là chân tâm, những điều này đều được viết trong kinh thủ lăng nghiêm của đạo phật.

Liễu biệt tâm: Bao gồm các loại nhận thức của con người,chính là tri thức giác quan và ý thức cá nhân. Từ sự phát sinh của các giác quan, hệ thần kinh và não bộ sẽ sản sinh ra các loại nhận thức khác nhau.

Tư lượng tâm: hay còn gọi là mạt-na thức, đây là thức thứ 7 trong tám thức của nhà Phật. Chức năng chính của nó là nhận lập trường chủ quan của thức thứ 8 là a-lai-da thức. Đây là bản ngã của chính mình, của mỗi người, là bản ngã và cái tôi của con người. Bản chất cốt lõi của nó là sự suy tính, là tâm trạng của một lĩnh vực mà người ta không thể điều khiển nó một cách có chủ ý, thường xảy ra các mâu thuẫn trong việc quyết định tâm thức và rất dễ dính vào bản ngã cuộc đời.

Tâm khởi tâm : nghĩa là tạng thức , chứa đựng những kinh nghiệm trong đời sống con người, là nguồn gốc của các hiện tượng về tinh thần. Được xem là căn nguyên của mọi hoạt động nhận thức, hoạt động tâm lý. Là nơi lưu trữ những hạt giống tâm hồn, nơi sinh ra sự vật muôn hình vạn trạng.

Trong Phật giáo không quan niệm tâm phải là cái gì đó thuần nhất, chỉ đơn giản là hiểu theo khái niệm về tâm hồn, tâm thức. Theo ngũ uẩn thì tâm không phải khối cứng nhắc, mà là một luồng tư tưởng, một chuỗi dài những cảm xúc, có đấu tranh, có hòa bình, có sinh có diệt, có năng lực để chuyển từ luồng suy nghĩ này sang luồng suy nghĩ khác.

Theo kinh Diệu Pháp thì Tâm không phải là một cá thể ,mà là một dòng tâm thức chứa đựng nhiều loại tâm khởi lên rồi diệt đi. Khi con người còn sống thì dòng tâm thức ấy cứ lặng lẽ trôi dần trong ngũ uẩn, nếu không có một tâm nào khác trỗi dậy. Khi con người chết đi, thì dòng tâm thức cuối cùng ở kiếp này sẽ mở đầu cho dòng tâm thức ở kiếp sau.

Khi tâm của mỗi người được giải phóng khỏi các ham muốn trần tục: nhục dục, sân hận, si mê, hôn trầm thụy miên , lo lắng, nghi ngờ thì tâm sẽ dần trở lên trong sáng, dễ hướng đạo, trong như nước lặng.